STUDIUM GENERALE
KUNST, SPORT, POLITIEK
& ENTERTAINMENT
Samenstelling: Stef van Bellingen
Donderdag 19 juni, 20.00 uur
Twee zwarte mannen met gebogen hoofd en gebalde, in zwarte handschoenen
gestoken vuisten in de lucht. Het legendarische beeld van Tommie
Smith en John Carlos op het podium van de 200-meter finale tijdens
de Olympische Spelen in Mexico. De Black Powergroet met de 'Fists
of Freedom' transformeerden het podium tot een politieke tribune.
Wie in Beijing blijk geeft van politiek engagement zal door het
IOC nog zwaarder worden gestraft dan in 1968, beweert Tommie Smith.
Sportlui worden vandaag gepolst naar hun politiek engagement en
gestimuleerd tot een boycot. De kunstwereld schijnt daaraan te ontsnappen.
Kunst, sport en politiek, een mix die herinneringen oproept aan
de propagandacultuur van totalitaire regimes.
Stef Van Bellingen brengt een lezing en nodigt uit tot een debat
over deze thematiek. Het geheel wordt ingeleid door de korte film
Birdsnest met kunstenaar/architect Ai Wei Wei en het nieuwe Olympische
stadion in Beijing.
Just what is it that makes todays politics so different,
so appealing? Could it be entertainment?
Lezingen en debat over beeldvorming, politiek, macht en entertainment
Reeds in 1958 schreef de Nobelprijswinnaar voor literatuur Harold
Pinter het volgende: 'Er is geen duidelijke scheidingslijn tussen
realiteit of fictie, noch tussen wat waar is of vals. Iets is niet
noodzakelijk óf waar óf vals, het kan zowel waar als
vals zijn'. Pinter gelooft nog steeds in de geldigheid van deze
beweringen en dat ze van toepassing zijn voor de exploratie van
de werkelijkheid in de kunst. Hoewel hij erachter blijft staan als
schrijver, wenst hij dit als 'burger' niet te doen. Als 'burger'
moet men zich de vraag stellen: 'Wat is waar? Wat is vals?'
Vanaf 1952 maken Amerikaanse presidentskandidaten in hun campagnes
gebruik van commerciële tv-spots. Vandaag kunnen politieke
kandidaten zich blijkbaar niet permitteren geen oog te hebben voor
de 'formats' van het entertainment en de distributiemogelijkheden
via het internet met direct mailing, webblogs en een fenomeen als
YouTube. Politieke partijen produceren videoclips, krijgen de steun
van vedetten en het politieke strijdtoneel lijkt een 'game'. Tijdens
de inleidende lezing wordt een boog gespannen van Al Jolson's (The
Jazzsinger) filmpje 'A Plantation Act' tot de erotische hip-hop-videoclip
'I got a crush on Obama' door een vrouwelijke fan.
Vorig jaar bracht de Vlaamse kunsthistoricus Michel Peeters het
boek 'Beelden voor de massa. Kunst als wapen in het Derde Rijk'
uit. Beeldende kunst werd een instrument om de publieke opinie te
sturen. Peeters ontmaskert de subtiele verleiders achter een verwerpelijke
maar mooi verpakte boodschap en kijkt met interesse naar de nakende
Amerikaanse presidentsverkiezingen op 4 november. Onder het nazistisch
bewind vluchtten 144000 Joden in 1933 van Europa naar Palestina
wat het conflict in het Midden-Oosten intensifieert. De Belgische
tentoonstellingsmaker Michel Dewilde haakt met zijn voordracht in
op de tentoonstelling Occupied Territories in Gemak. Als kenner
van deze politiek-territoriale kwestie spreekt hij over de beeldvorming
en manipulatie van onze denkbeelden en inzichten. Het Studium Generale-programma
wordt afgerond met een debat onder leiding van Ingrid Rollema, directeur
van de Vrije Academie en met de kunsthistoricus Charlotte Huygens
samensteller van de tentoonstelling Occupied Territories in GEMAK.
Ondanks nieuwe media, technologie en 'open sources', lijkt beeldvorming
en macht eenvoudigweg bepaald door degenen die ervoor betalen. De
uitspraak van kunstenaar Bruce Nauman: 'The true artist helps the
world by revealing mystic truths' is toepasselijk in dit debat.
Vrijdag 26 september, 14.00 -16.00 uur
De politiek van het entertainment
Inleidende lezing door Stef Van Bellingen
Vrijdag 24 oktober, 14.00 -16.00 uur
Beelden voor de massa. Kunst als wapen in het Derde Rijk
Lezing door de kunsthistoricus Michel Peeters:
Vrijdag 28 november, 14.00 -16.00 uur
Bezette Gebieden. Palestijnse kwestie
Lezing door Michel Dewilde, curator
Vrijdag 12 december, 14.00 -16.00 uur
Debat onder leiding van Ingrid Rollema
Stef van Bellingen (1963)
Stef van Bellingen is all-round actief kunstwetenschapper. Na zijn
studies klassieke archeologie en kunstgeschiedenis was hij werkzaam
als pedagogisch medewerker bij het S.M.A.K. (Stedelijk Museum voor
Actuele Kunst) in Gent. Als zelfstandig curator was en is hij verantwoordelijk
voor de samenstelling en organisatie van diverse tentoonstellingen
en kunstprojecten. Daarnaast publiceert hij regelmatig en geeft
hij veel lezingen over kunst. Sinds 2006 is Van Bellingen artistiek
leider van vzw WARP (Waasland Art Projects) in het Belgische Sint-Niklaas.
Een initiatief dat zich onder meer toelegt op het organiseren van
tentoonstellingen, voordrachten, debatten, lezingen en workshops.